تیتانیک اسید

تیتانیک اسید Titanic acid ، اسیدی نه چندان نام آشنا اما پرکاربرد در صنایع و کارخانه جات های مختلف با روش هایی متفاوت در هر کدام می باشد . نام دیگر این اسید تیتانیوم هیدروکسید می باشد که به دلیل وجود گروه های هیدروکسیل یا همان OH این اسم را روی آن گذاشته اند که معمولا اینگونه است که تیتانیوم به عنوان اتم مرکزی قرار گرفته و گروه های هیدروکسیل با پیوند های کووالانسی به آن متصل می باشند . تیتانیک اسید اسم های متنوعی دارد که با توجه به پیشوند های اسمی آن می توان به متاتیتانیک اسید ، اورتوتیتانیک اسید ، پروتیتانیک اسید و … اشاره نمود . این اسم گذاری ها  بر اساس تعداد گروه های هیدروکسیل ها و نوع پیوند ها اساسا انجام می شوند . اما به طور معمول بیشتر از Ti(OH)4 یعنی اورتو تیتانیک اسید (دارای چهار گروه هیدروکسیل) با جرم مولی حدودا 116 گرم بر مول (تقریبا اسیدی سنگین وزن در میان اسید ها به حساب می آید) در صنایع مختلف استفاده می شود و متاتیتانیک اسید TiO3H2 بیشتر در تولید نمک های مختلف در واکنش با فلزاتی مانند سدیم ، پتاسیم ، آهن و … کاربرد دارد . از تیتانیک اسید به دلیل قدرت پایین از دست دادن H+ که همان پروتون است به عنوان اسیدی ضعیف یاد می شود . این اسید معمولا ظاهری سفید و کریستالی دارد و باید این نکته را نیز گفت که این اسید نسبت به شرایط می تواند ساختار های کریستالی متفاوتی مانند اکتاهدرال ، تریگونال و… را داشته باشد که از طریق روش های شناسایی متفاوتی مانند اسپکترومتری ICP ، اشعه های فلورسانس X و … نوع ساختار قابل تشخیص می باشد .

تیتانیک اسید یکی از مواد پرکاربرد و مهم هم در صنعت و هم در آزمایشگاه ها و آزمایش های مختلف است . هر چند خود به تنهایی کاربرد های متنوعی دارد اما صنعتگران بدان بسنده نکرده اند و از آن ترکیبات و مشتقاتی ساخته اند که آنان نیز کاربرد های فراوان و موثری در تولیدی ها و صنایعی همچون پوشاک ، تولید مواد شوینده ، مصالح ساختمانی و … دارند . پس اگر ریز تر نگاه کنیم کاربرد های فراوانی از آن در گوشه گوشه زندگی خواهیم دید که می توان به نمونه هایی از آن ها به طور اشاره کرد :

  • تیتانیک اسید در آزمایشگاه ها به عنوان حد واسط در انجام برخی آزمایش های علمی در نظر گرفته می شود .
  • این اسید در برخی واکنش های شیمیایی که اکثرا بی رنگ هستند و یا در آن ها تغییر رنگ محسوسی مشاهده نمی کنیم به عنوان شناساگر برخی نمک ها مورد استفاده قرار می گیرند که با ایجاد تغییر رنگ خبر از تولید محصول می دهند.
  • در تولید لباس های نظامی بخصوص لباس های مخصوص جنگ که نیاز به استحکام زیاد دارند باز این اسید خود را نشان می دهد و درخط تولید کارخانه های تولیدی شان به چشم می خورد.
  • در کشاورزی و باغداری از تیتانیک اسید به عنوان ماده اولیه جهت تولید ماده ای یاد می شود که وظیفه محافظت از میوه ها را در هنگام رشد و بالغ شدنشان را دارد.
  • تیتانیک اسید در بخش دارویی نیز به انسان ها کمک زیادی کرده و در ترکیبات بعضی دارو ها به دلیل خواص متفاوت تیتانیوم خود را جای داده است.
  • در کارخانه های تولید مواد الکتریکی این اسید کمک بسزایی در تقویت خاصیت رسانایی آنتن ها و خازن ها کرده است.
  • در تولید سنسور های مادون قرمز و پیزو الکتریک نیز باز از تیتانیک اسید بهره می توان گرفت.
  • در تولید رزیستور های مقاومت گرمایی که متشکل از نیمه هادی ها هستند تیتانیک اسید نقش بسزایی دارد  و در الکترود باتری های لیتیومی که کاربرد فراوانی در صنایع وسایل هوشمند دارند نیز گاها به چشم می خورد.
  • ترکیباتی حاصل از این اسید می تواند در دما های بالا در واکنشات هسته ای و در میان صفحات عایق گرما ایجاد حالت آدیاباتیک یا همان عایق گرما بکند که در بسیاری از کارخانه جات پتروشیمی و… از این خاصیت در تولید رنگ،قطعات و… مقاوم به گرما استفاده کرده اند.
  • در کارخانه سرامیک سازی نیز تیتانیک اسید با ویژگی سطحی خوبی که از خود نشان داده بر روی سطح بسیاری از سرامیک ها آن را می افزایند.
  • تیتانیک اسید در صنایع تولید ماشین آلات و قطعات نیز کاربرد دارد بدین گونه که در اجسام دارای اصطکاک بالای سطحی مانند پوشش ترمز ، لنت ترمز ، صفحه کلاچ و… نقش پوشش بسیار مقاوم را به جای می آورد.
  • در صنعت خودرو سازی نیز حتی از این اسید در تهیه فیبر فلزی آلومینیومی جهت پوشش بدنه استفاده می شود.
  • در تولید پلاستیک های فیبری که خود جدیدا نقش های فراوانی در صنایع تایر سازی ، قالب سازی بدنه ، ابزار آلات پلاستیکی و … جهت افزایش قدرت و دقت پیدا کرده است . تیتانیک اسید نقش ضروری دارد و در ردیف مواد اولیه های لازم قرار می گیرد.
  • این اسید در تولید مواد مقاوم به آبدوستی نیز به چشم می خورد.این مواد در فیلتر ها و غشاهای غیر قابل نفوذ در جذب کننده ها مورد استفاده قرار می گیرند که تقریبا حالتی از غشای نیمه تراوا را تداعی می کنند.
  • در عمل تصفیه در تصفیه خانه ها و سد ها و مراکز آزمایشگاهی مهم ، تیتانیک اسید به عنوان یک کاتالیست در فعالیت های سطحی نقش بسزایی دارد و در اصل با جداسازی مواد دفعی و گرفتار ساختن آنها در شبکه های ساختاری خود بر روی پوشش و میکروب زدایی سطح و پاکسازی آن، موجب می شود که تا حد زیادی مقدار آلودگی کاهش بیابد.